اگر با توزیعهای مختلف لینوکس کار کردهاید و یا در صنعت توسعهی نرمافزار فعالیت داشتهاید، احتمالا کمابیش با لینوکس فدورا آشنا هستید. با اینکه بیش از ۲۰ سال است که این توزیع محبوب لینوکس وجود دارد، اما هنوز هم خیلی از افراد نمیدانند که فدورا دقیقا چیست و چه تفاوتی با سایر توزیعها دارد. لینوکس فدورا یک سیستمعامل پرکاربرد است که همهی افراد میتوانند از آن بهراحتی استفاده کنند. در این آموزش، میخواهیم بهطور مفصل دربارهی فدورا و تمام موارد پیرامون آن صحبت کنیم.
سیستمعامل لینوکس فدورا چیست؟
لینوکس فدورا یکی از توزیعهای لینوکس است که برای اولینبار در سال ۲۰۰۳ بهصورت عمومی عرضه شد. اگر به صنعت مد و پوشاک علاقه داشته باشید، فدورا را با نام یک کلاه لبهدار به یاد خواهید آورد. نکتهی جالب دربارهی فدورا این است که شرکت حامی مالی این سیستمعامل نیز Red Hat (کلاه قرمز) نام دارد!
شرکت Red Hat عامل ایجاد و توزیع فناوریهای متنباز و رایگان مانند نرمافزارها و خدمات دیگر است و این فناوریها را به شرکتهای تجاری تحویل میدهد. برای اینکه با لینوکس Fedora آشنا شوید، باید Red Hat را به خوبی بشناسید.
اکثر محصولات شرکت Red Hat، برای ایجاد یک سیستمعامل، از ترکیبی اجزای متنباز لینوکس هستند استفاده میکنند. از این سیستمها (نظیر Red Hat Enterprise Linux) برای ذخیرهسازی اپلیکیشنها و… استفاده میشود. حال Red Hat چه ربطی به فدورا دارد؟ جواب به پایه و اساس فدورا بستگی دارد.
لینوکس فدورا بر چه اساسی است؟
لینوکس فدورا بر اساس یک توزیع متنباز و رایگان بنا نهاده شده و بهطور خاص، مبتنی بر هستهی لینوکس و برنامههای گنو (GNU) است. توسعهدهندگان پیشبینی میکنند که در آینده، سرور مجازی لینوکس فدورا بتواند جای سرورهای محبوبی مانند سرور مجازی ویندوز و… را بگیرد. جالب است بدانید که بسیاری از ویژگیهای Red Hat از پروژهی فدورا الهام گرفته شدهاند. درنتیجه، هیچ محدودیتی در استفاده از این سیستمعامل نخواهید داشت.
ویژگیهای لینوکس فدورا
آیا میدانید ویژگیهای Fedora چیست و چه چیزهایی باعث شده که این سیستمعامل به محبوبیت بالایی برسد؟ در این قسمت، مهمترین ویژگیهای این سیستمعامل را معرفی میکنیم.
اکوسیستم متنباز
- توسعهی جامعه-محور: این سیستمعامل به وسیلهی جامعهی مشارکتکنندگان نگهداری میشود و تمام توسعهدهندگان میتوانند سوالات، نظرات و راهنماییهای خود را در این جامعه مطرح کرده و درصورت نیاز، به رفع اشکالات و پیشرفت این سیستمعامل کمک کنند.
- دسترسی به نرمافزارهای فوق پیشرفته (Cutting-Edge): از آنجاییکه این سیستمعامل متنباز است، تمام کاربران میتوانند به آخرین پیشرفتهای آن بهصورت رایگان دسترسی داشته باشند و از تمام زبانهای برنامهنویسی جدید، پایگاههای اطلاعاتی و ابزارهای توسعه استفاده کنند.
محیط نوآورانه
- فناوری Bleeding-Edge (بکارگیری جدیدترین پیشرفتها در تکنولوژی): لینوکس Fedora به ترکیب آخرین پیشرفتهای تکنولوژی معروف است و توسعهدهندگان با کمک این سیستمعامل میتوانند با جدیدترین نرمافزارها کار کنند.
- چرخهی انتشار سریع: تقریبا هر ۶ ماه یک بار، نسخهی جدیدی از این سیستمعامل منتشر میشود و کاربران میتوانند بروزرسانیهایشان را برای ایجاد یک محیط پویا و نوآورانه انجام دهند.
پشتیبانی پلتفرم
- سختافزارهای متنوع: شما میتوانید این سیستمعامل را بر روی طیف وسیعی از سختافزارها، از رایانههای رومیزی گرفته تا آخرین ایستگاههای کاری (Workstation) و سرورها، نصب کرده و از سازگاری و عملکرد آن مطمئن باشید.
- کانتینرها: لینوکس فدورا بهطور کامل از فناوریهای کانتینری مانند داکر و کوبرنتز پشتیبانی میکند. درنتیجه، برای توسعه و استقرار اپلیکیشنهای کاربردی کانتینری، یک پلتفرم عالی به شمار میرود.
- محیطهای ابری: ایمیجهای فدورا برای فضای ابری طراحی شدهاند و میتوانید بهراحتی آنها را در ابرهای عمومی مانند AWS، Google Cloud Platform و Microsoft Azure مستقر کنید.
ابزارهای کاربردی برای توسعهدهندگان
- مخازن نرمافزار کامل: هزاران پکیج نرمافزاری در مخازن فدورا بارگیری شدهاند و توسعهدهندگان میتوانند ابزارهای موردنیازشان را تنها با یک جستجوی ساده پیدا کنند. اگر توسعهدهنده هستید و قصد خرید سرور مجازی را دارید، فدورا میتواند گزینهی خوبی برایتان باشد.
- ایستگاه کاری فدورا: فدورا دارای یک نسخهی Workstation است که برای توسعهدهندگان طراحی شده و یک محیط توسعهی کامل با دسکتاپ GNOME را ارائه میدهد که کدنویسی، تست و استقرار برنامهها در آن بسیار راحت است.
- یکپارچهسازی تیمهای توسعه (DevOps): این سیستمعامل، با ابزارهای DevOps ادغام میشود و از یکپارچهسازی جریان کاری و استقرار مداوم (CI/CD) پشتیبانی میکند.
امنیت و قابلیت اطمینان
- سیستم امنیتی SELinux: لینوکس Fedora دارای امنیت پیشرفتهی لینوکس یا همان SELinux است که این قابلیت بهطور پیشفرض فعال بوده و با مکانیزمهای کنترل دسترسی قوی، به کاربرانش کمک میکند تا امنیت سیستمعامل را بهینه کنند.
- سیستمعامل Fedora Silverblue: این سیستمعامل، تغییر ناپذیر طراحی شدهاست تا با پشتیبانی از گردشهای کاری متمرکز بر کانتینر، امنیت محیطهای توسعه را افزایش دهد.
- قابلیت سفارشیسازی و انعطافپذیری توزیعهای Fedora Spin: افرادی که تنوع دسکتاپ پیشفرض گنوم را دوست دارند، میتوانند از محیطهای دسکتاپ جایگزین توزیعهای Fedora Spins مانند KDE Plasma، XFCE، LXQT، Cinnamon، Mate-Compiz و… استفاده کنند.
- سفارشیسازی های فدورا: لینوکس فدورا اجازهی ایجاد انواع سفارشیسازیهای متناسب با نیازهای خاص شما را فراهم کرده و به انعطافپذیری بیشتر محیط کاریتان کمک میکند. شما میتوانید یکی از پلنهای سرور مجازی انگلیس را با سیستمعامل فدورا انتخاب کرده و از مزایای آن بهره ببرید.
مزایای لینوکس فدورا
ویژگیها و کاربردهای فدورا باعث شده که این سیستمعامل از رقیبانی همچون ویندوز و macOS پیشی بگیرد. اما آیا میدانید این سیستمعامل چه مزایایی دارد و چطور میتواند در صنعت توسعهی نرمافزار مفید باشد؟
در این قسمت، برخی از مهمترین مزایای لینوکس فدورا را با یکدیگر میخوانیم:
１. کاملا رایگان است
شما برای نصب و استفاده از سیستمعاملهایی نظیر ویندوز یا macOS باید هزینه بپردازید. همچنین، برخی از نرمافزارها و اپلیکیشنهای این سیستمعاملها نیز هزینهی جداگانهای دارند. علاوهبراین موارد، شما باید در چرخهی مداوم بروزرسانی و تمدید مجوزها به سر ببرید و همواره در حال پرداخت هزینه باشید. اما فدورا اینطور نیست و هیچ هزینهای برایتان ندارد.
دانلود و نصب فدورا رایگان است و برای بروزرسانیها و استفاده از اپلیکیشنهای مختلف آن، نیازی نیست که حتی هزار تومان بپردازید.
２. کار با آن بسیار راحت است
کار با لینوکس فدورا حتی برای مبتدیان و آنهایی که هیچ آشناییای با توزیعهای مختلف لینوکس ندارند، بسیار راحت است. البته، محیط کاربری آن نسبت به ویندوز یا macOS متفاوت است، اما بهراحتی میتوانید به آن عادت کنید. تنها سختی کار شما همان چند روز اولی است که باید با آن سر و کله بزنید. پس از چند روز، از ویژگیهای جدید و فوقالعادهی آن شگفتزده میشوید و روزبهروز به اشتیاقتان برای یادگیری اضافه میشود.
３. دسترسپذیری عالی
تمام اپلیکیشنهای موردنیازتان را میتوانید در فدورا پیدا کنید. البته، شاید در فروشگاه اپلیکیشن یا مرکز نرمافزار فدورا، دقیقا همان برنامهی موردنظرتان را پیدا نکنید، اما همیشه میتوانید برنامهی موردنظرتان را در صفحهی وبسایت رسمی همان نرمافزار پیدا کنید.
برای مثال، نرمافزار گوگل کروم در فروشگاه فدورا قرار ندارد، اما میتوانید آن را از صفحهی رسمی وب کروم پیدا کرده و آن را دانلود و نصب کنید.
４. امنیت بسیار بالا
لینوکس فدورا نسبت به بسیاری از سیستمعاملهای دیگر، ایمنتر و قابل اطمینانتر است. اما دلیل این ایمنی بالا چیست؟
همانطور که میدانید، این سیستمعامل متنباز است و بسیاری از توسعهدهندگان بهصورت همزمان روی کد منبع آن کار میکنند. درنتیجه، توسعهدهندگان میتوانند ویژگیهای مدنظرشان را اضافه کرده، عیبها را پیدا کنند و باگهای پیداشده را رفع کنند. پس از این کار، آنها نتیجهی کارشان را با سایر کاربران بهاشتراک میگذارند و به بالارفتن امنیت لینوکس Fedora کمک میکنند.
توجه داشته باشید، اینکه هزاران توسعهدهنده به توسعهی فدورا کمک میکنند، به این معنی نیست که این سیستمعامل همیشه در برابر بدافزارها و ویروسها ایمن است. با این حال، فدورا نسبت به ویندوز و بسیاری از سیستمعاملهای دیگر، کمتر مستعد حملات سایبری است.
５. نیاز کمتر به سختافزارها
شاید برایتان سوال پیش آمده باشد که سیستمعامل فدورا نسبت به آخرین ورژن ویندوز، چقدر منابع مصرف میکند؟ در اینجا، بهطور مختصر به میزان مصرف منابع این دو سیستمعامل میپردازیم:
- فدورا به ۱ گیگابایت رم و ویندوز ۱۱ به حداقل ۲.۴ گیگابایت رم نیاز دارد.
- برای دانلود و نصب فدورا به فقط ۲۰ گیگابایت فضای ذخیرهسازی و برای ویندوز به حداقل ۶۴ گیگابایت فضای ذخیرهسازی نیاز دارید.
از مقایسهی بالا میتوانیم بفهمیم که لینوکس فدورا سبکتر از ویندوز است. البته، یادتان باشد که هر چه سختافزار شما جدیدتر باشد، عملکرد سیستمعاملتان نیز بهتر است.
６. انتخابهای بیشتری به شما میدهد
یکی از مهمترین مزایای فدورا این است که کاربران آن تقریبا هیچ محدودیتی ندارند. اگر محیط دسکتاپ فدورا را دوست ندارید، میتوانید خیلی راحت آن را تغییر دهید و باب میلتان درآورید. البته شاید زیادبودن گزینهها باعث گیجشدن و سردرگمی مبتدیان شود؛ اما پس از کمی کارکردن، به آن عادت میکنند و میتوانند از این ویژگی، به نفع محیط کاریشان استفاده کنند.
نسخههای لینوکس فدورا
لینوکس فدورا در واقع یک خانواده از توزیعهاست که هر کدام از این توزیعها، برای کاربرد خاصی طراحی شدهاند. اگر نگاهی به نسخههای مختلف فدورا بیاندازید، متوجه میشوید که تقریبا برای هر طیف کاربرد و سلیقهای، یک سیستمعامل وجود دارد. در این قسمت، به بررسی نسخههای اصلی فدورا پرداخته و مشخص میکنیم که هر کدام برای چه کاربرانی مناسبتراند…
Fedora Workstation
مخاطبان هدف: توسعهدهندگان، برنامهنویسان حرفهای و تمام کاربران محیط دسکتاپ.
ویژگیهای کلیدی Fedora Workstation: این سیستمعامل برای لپتاپها و رایانههای رومیزی طراحی شدهاست و علاوه بر محیط کاربرپسند، قدرت محاسباتی بالایی دارد. محیط دسکتاپ پیشفرض Fedora Workstation، گنوم است. با این حال، میتوانید محیط دسکتاپ را خیلی راحت تغییر دهید. توسعهدهندگان نیز میتوانند از مجموعهی بزرگ ابزارهای توسعه و زبانهای مختلف Fedora Workstation استفاده کنند.
این سیستمعامل به امنیت بالا، پایداری و ویژگیهای پیشرفتهاش شناخته شدهاست.
Fedora Server
مخاطبان هدف: مهندسان سرور و مدیران سیستم
ویژگیهای کلیدی: این سیستمعامل بهطور خاص برای محیطهای سرور طراحی شدهاست و میتوانید از آن برای کار در مراکز داده و یا در فضای ابری استفاده کنید. Fedora Server دارای جدیدترین فناوریهای مرکز داده است و مدیران میتوانند با استفاده از آن، خدمات مختلف را از طریق رابط وب Cockpit به راحتی مدیریت کنند.
هدف اصلی از ارائهی Fedora Server ایجاد یک محیط امن و بهینه برای میزبانی خدمات وب، ذخیرهسازی فایلها و کانتینرهای اپلیکیشن بود. درنتیجه، برای افرادی که بهدنبال استقرار فدورا در محیط شبکه یا مزرعهی سرور (خوشهی سرور) هستند، بسیار عالی است.
Fedora IoT
مخاطبان هدف: توسعهدهندگان و شرکتها/سازمانهایی که بر روی پروژههای مربوط به اینترنت اشیا (IoT) کار میکنند.
ویژگیهای کلیدی: سیستمعامل Fedora IoT یک پلتفرم جامع و مقیاس پذیر برای کار با اینترنت اشیاست. در واقع، این سیستمعامل از دستگاههای اینترنت اشیا و طیف گستردهای از پلتفرمهای سختافزاری پشتیبانی میکند. همچنین، میتوانید Fedora IoT را بهراحتی با سرویسهای ابری ادغام کرده و مدیریت دستگاهها و دادهها را بهصورت یکپارچه انجام دهید.
Fedora Spins و Fedora Labs
علاوه بر نسخههای بالا، لینوکس فدورا دو نسخهی Spins و Labs را معرفی کرده است که هر کدام، برای کاربرد و علایق خاصی طراحی شدهاند.
Fedora Spin: یکی از نسخههای جایگزین فدورا است که به محیطهای دسکتاپ مختلف و متنوعاش معروف است. برخی از محیطهای دسکتاپ شناختهشدهی Fedora Spin عبارتنداز KDE Plasma، XFCE، LXQT، Mate-Compiz، Cinnamon و…
با استفاده از Fedora Spin، کاربران میتوانند فدورا را با محیط دلخواهشان کاوش کنند و از کارکردن با آن لذت ببرند.
Fedora Labs: این نسخه برای کار با مجموعهای از نرمافزارها و محتواهایی با علایق خاص مانند بازیها، تحقیقات علمی، تولید موسیقی و… طراحی شدهاست. شما میتوانید باتوجه به زمینهی کاری و نیازهای حرفهایتان، به ابزارها و اپلیکیشنهای موردنیازتان دسترسی داشته باشید.
فرصتهای مشارکت در پروژهی فدورا
همانطور که تا حالا متوجه شدهاید، لینوکس Fedora دارای یک جامعهی بزرگ و پویاست که روزبهروز به تعداد اعضای آن اضافه میشود. مشارکت در این پروژه، نهتنها باعث بهبود آن میشود، بلکه به شما فرصتی برای یادگیری و ملاقات با افراد همکار و همفکرتان را میدهد. مترجمان، نویسندگان، برنامهنویسان، طراحان، توسعهدهندگان و تمام افرادی که با این سیستمعامل سر و کار دارند، میتوانند به هر طریقی به گسترش و بهبود جامعهی فدورا کمک کنند.
در این قسمت، برخی از فرصتهای مشارکت در این پروژه را معرفی میکنیم…
گزارش باگها و تضمین کیفیت
چطور میتوانیم در این کار مشارکت داشته باشیم؟ بسیار سادهات! شما میتوانید با استفاده از ردیاب باگ فدورا که Bugzilla نام دارد، باگهایی که با آنها مواجه میشوید را گزارش کنید. علاوهبراین، میتوانید در روزهای آزمایش، تریاژ باگ و فعالیتهای مربوط به تضمین کیفیت (QA) شرکت داشته باشید.
این کار شما، به ثبات و افزایش قابلیت فدورا کمک کرده و بهطور مستقیم بر روی کیفیت محصولات نهایی این سیستمعامل تاثیر میگذارد.
مستندات
همانطور که میدانید، اکثر کاربران جدید و حتی متخصصان باتجربه، زمانی که میخواهند دربارهی یک موضوعی اطلاعات کسب کنند، به اسناد معتبر مراجعه میکنند. از آنجاییکه سیستمعاملها روزبهروز در حال پیشرفت و بروزرسانی هستند، مهم است که اسناد آنها هم دائما در حال بروزرسانی باشند. شما میتوانید در بروزرسانی راهنماهای نحوهی انجام کارها، دستورالعملهای نصب و آموزشهای مختلف فدورا مشارکت داشته باشید.
با این کار، به بالارفتن کیفیت پشتیبانی کاربران فدورا کمک کرده و کار با آن را برای سایرین راحتتر میکنید.
ترجمه و بومیسازی
حتما برایتان پیش آمدهاست که به دنبال ترجمهی فارسی یک آموزش بودهاید و آن را پیدا نکردید یا نتوانستید آموزشی که توضیحات خوبی در آن باشد را پیدا کنید. یکی از اهداف فدورا این است که کاربران در سراسر جهان بتوانند به آن دسترسی داشته باشند و با زبان بومی خود با آن کار کنند. اگر میخواهید به ترجمهی محتوا و نرمافزارهای لینوکس فدورا کمک کنید، میتوانید به پروژهی محلیسازی فدورا که L10n نام دارد بپیوندید.
با انجام این کار، به رشد جامعهی فارسیزبان فدورا کمک کرده و دسترسی به این سیستمعامل را برای هم زبانانتان راحتتر میکنید.
توسعه و پکیجینگ نرمافزار
درصورتی که توسعهدهنده هستید و وقت آزاد دارید، میتوانید کدهای خود را به فدورا ارسال کنید و یا کار نوشتن، آزمایش و نگهداری پکیجهای نرمافزاری را برعهده بگیرید. گسترش مخزن نرمافزار لینوکس Fedora بدون توسعهدهندگان و نگهدارندههای پکیجها تقریبا غیرممکناست. با انجام این کار، کمک میکنید تا جدیدترین و بهترین نرمافزارها دراختیار کاربران فدورا قرار بگیرد.
طراحی و بهبود تجربهی کاربری
تیم طراحی فدورا بر روی پروژههای مختلفی نظیر طراحی وب، ایجاد ابزارهای بازاریابی، طراحی UI/UX برای اپلیکیشنهای کاربردی، گرافیک و… کار میکند. با مشارکت شما در طراحی و بهبود رابطهای کاربری، به فدورا کمک میکنید تا از نظر بصری جذابتر بهنظر برسد و کاربرپسندتر باشد.
پشتیبانی و حمایت از جامعهی فدورا
شما میتوانید با حضور فعال در رویدادهای آنلاین و انجمنهای فدورا، به کاربران جدید و سایر کاربران کمک کنید تا آگاهی و دانش خود را افزایش دهند.
چطور میتوانم مشارکت خود را شروع کنم؟
برای شروع مشارکت در پروژهی لینوکس Fedora تنها کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:
１. به پروژه بپیوندید: در قدم اول، باید برای دریافت حساب کاربری فدورا ثبتنام کنید.
２. روش مشارکت خود را انتخاب کنید: باتوجه به مهارتها و علایقی که دارید، تصمیم بگیرید که میخواهید در کدام حوزه مشارکت داشته باشید.
３. وارد انجمن فدورا شوید: میتوانید از طریق لیستهای پستی، فرومها و کانالهای IRC با انجمن فدورا ارتباط برقرار کرده و با مشارکتکنندههای دیگر همکاری کنید.
فدورا و دبیان
با اینکه هر دوی این دو سیستمعامل، جزو توزیعهای لینوکس هستند، اما تفاوتهای اساسی با یکدیگر دارند. در این قسمت، دبیان و فدورا از از لحاظ معیارهای مختلف بررسی میکنیم:
- چرخهی انتشار و اهداف: هدف فدورا، عرضهی جدیدترین و پیشرفتهترین فناوریهای روز است و معمولا این فناوریها را به شکل اولیهاش منتشر میکند تا به مرور زمان، توسعهدهندگان بتوانند اشکالات آن را رفع کنند. به همین دلیل، تقریبا هر ۶ ماه یکبار نسخهی جدیدتری را منتشر میکند. در مقابل، دبیان رویکرد محافظهکارانهتری دارد و انتشار نرمافزارهای کاملا آزمایششده را در اولویت قرار میدهد. درنتیجه، فاصلهی بین انتشارهای آن نسبتا زیاد است.
- مدیریت پکیجها: فدورا از مدیر پکیج dnf با پکیجهای PRM استفاده میکند. این در حالی است که دبیان از apt با پکیجهای DEB استفاده میکند. با اینکه هم دبیان و هم فدورا دارای مخازن نرمافزاری بزرگی هستند، اما فدورا معمولا نسخههای جدیدتری را در مخازنش قرار میدهد.
- مخاطبان هدف: اکثر توسعهدهندگان و کسانی که بهدنبال جدیدترین و بروزترین نرمافزارها و فناوریها هستند، ترجیح میدهند از لینوکس Fedora استفاده کنند. کاربران دبیان معمولا افرادی هستند که به دنبال ثبات و پشتیبانی معماری بیشتر هستند و میخواهند از این سیستمعامل برای سرورها و سختافزارهای قدیمیتر استفاده کنند.
فدورا و CentOS Stream
CentOS Stream نیز یکی دیگر از توزیعهای محبوب لینوکس است که برای طیف خاصی از کاربران ارائه شدهاست. برخی از مهمترین تفاوتهای این دو سیستمعامل عبارتنداز:
- نحوهی ارتباط با Red Hat: فدورا در بالادست RHEL یا همان Red Hat Enterprise Linux قرار دارد و فناوریهای جدیدی که ممکناست به RHEL منتقل شوند را عرضه و آزمایش میکند. در مقابل، CentOS Stream یک توزیع لینوکس در حال انتشار است که مابین فدورا و RHEL قرار دارد و از بروزرسانیهای بعدی RHEL، یک پیشنمایش کوچک ارائه میدهد.
- موارد استفاده: کاربران میتوانند از سیستمعامل فدورا برای استفادهی شخصی، توسعهی نرمافزارها و آزمایش پروژههایشان استفاده کنند. در مقابل، CentOS Stream معمولا توسط شرکتهایی که به دنبال یک محیط پایدار هستند و همسو با RHEL هستند، مورداستفاده قرار میگیرد.
- چرخهی انتشار نرمافزارها: فدورا معمولا جدیدترین و بروزترین نرمافزارها را ارائه میدهد. از آنجاییکه CentOS Stream همزمان بر روی ثبات و عرضهی جدیدترین نرمافزارها کار میکند، چرخهی انتشار آن نسبت به لینوکس Fedora کمی کندتر است.
فدورا و آرچ لینوکس
تفاوتهای اصلی سیستمعاملهای فدورا و Arch Linux عبارتنداز:
- نحوهی نصب و پیکربندی: فدورا نسبت به آرچ لینوکس، دارای فرآیند نصب کاربرپسندتر و سریعتری است. البته، Arch Linux از رویکرد DIY استفاده میکند و کاربران میتوانند تنظیمات گستردهای را برای سیستم خود لحاظ کنند.
- Rolling Release در مقابل Fixed Release : عبارت Rolling Release به این معنی است که بروزرسانیها بهصورت پیوسته انجام میشوند و نیازی نیست که نسخهی اصلی را ارتقا دهید. آرچ لینوکس یک توزیع Rolling Release است. در مقابل، فدورا یک توزیع fixed release است و از یک برنامهی انتشار ثابت پیروی میکند. با این حال، چرخهی انتشار و مسیر ارتقا در فدورا سریع است.
- مخازن نرمافزار: هم لینوکس Fedora و هم آرچ لینوکس دارای مخازن نرمافزاری بزرگی هستند. با این حال، آرچ لینوکس دارای مخزن کاربر AUR است و کاربران آن میتوانند به طیف گسترده تری از نرمافزارها و پکیجهای پیشرفته و کمیاب دسترسی داشته باشند.
فدورا و اوبونتو
از آنجاییکه درصد بالایی از کاربران لینوکس از یکی از این دو سیستمعامل استفاده میکنند، در این قسمت تفاوتهایشان را بهطور مفصلتری شرح میدهیم:
فلسفهی ایجاد و بنیاد
همانطور که در بالا اشاره کردیم، لینوکس فدورا یک پروژهی جامعهمحور است که توسط بنیاد Red Hat پشتیبانی میشود و بر روی متن باز بودن و انتشار جدیدترین نرمافزارها تمرکز دارد. این سیستمعامل، مبتنی بر هستهی لینوکس است و کاربران آن میتوانند به ویژگیهای پیشرفتهی لینوکس دسترسی داشته باشند.
در مقابل، سیستمعامل اوبونتو توسط بنیاد Canonical Ltd توسعه یافتهاست و پشتیبانی میشود. اوبونتو بر روی ثبات و پشتیبانی گسترده از پکیجهای نرمافزاریاش متمرکز است. این سیستمعامل همانند فدورا مبتنی بر هستهی لینوکس است. با این حال، برخی از خدمات اختصاصی آن متن باز نیست و کاربران برای استفاده از این خدمات باید هزینه پرداخت کنند.
محیط دسکتاپ
فدورا از گنوم بهعنوان محیط پیشفرض خود استفاده میکند که یک محیط ساده، کاربرپسند و تمیز است. محیط دسکتاپ اوبونتو یک گنوم سفارشیسازی شدهاست که به دسکتاپ اوبونتو شهرت دارد و در آن، تغییرات منحصربهفردی برای بهبود تجربهی کاربری لحاظ شدهاست.
مدیریت پکیج و نصب نرمافزار
مدیر پکیج فدورا dnf نام دارد و این سیستمعامل از پکیجهای PRM استفاده میکند. همچنین، فدورا از Flatpak برای توزیع و دردسترس بودن اپلیکیشنها پشتیبانی میکند.
در مقابل، اوبونتو برای مدیریت پکیجهای خود از apt و پکیجهای DEB استفاده میکند. همچنین، اوبونتو از Snap برای نصب اپلیکیشنهای کاربردی استفاده میکند و مجموعهی بزرگی از نرمافزارها را در مخازن و آرشیو پکیجهای شخصی (PPA) خود دارد.
چرخهی انتشار و مدتزمان پشتیبانی
هر ۶ ماه یکبار، نسخهی جدیدی از لینوکس Fedora منتشر میشود که این نسخه به مدت تقریبا ۱۳ ماه پشتیبانی میشود. انتشار نسخههای جدید اوبونتو نیز به دو صورت است. انتشار ۶ ماهه و ۲ ساله. انتشار ۲ ساله دارای پشتیبانی طولانی مدت ۵ ساله است.
بروزرسانی و نگهداری سیستم
از آنجاییکه لینوکس فدورا بر روی ارائهی جدیدترین و بروزترین نرمافزارها تاکید دارد، ممکناست لازم باشد برای اعمال برخی از بروزرسانیها، سیستمتان را مجددا راهاندازی کنید. نحوهی بروزرسانی در اوبونتو کمی متفاوت است و برای اعمال اکثر بروزرسانیها، نیازی به راهاندازی مجدد سیستمتان ندارید.
نصب فدورا
نصب لینوکس فدورا بسیار راحت است و حتی اگر هیچ پیشزمینهای دربارهی نصب سیستمعامل ندارید، با طیکردن چند گام ساده، میتوانید این سیستمعامل را نصب کرده و کار با آن را شروع کنید. در این قسمت، به معرفی سیستم موردنیاز برای نصب فدورا و فرآیند نصب آن خواهیم پرداخت.
پیشنیازهای نصب فدورا
قبل از اینکه به سراغ مراحل نصب فدورا برویم، باید مطمئن شویم که حداقل سیستم موردنیاز را داریم. در این قسمت، میخواهیم پیشنیازها و مراحل نصب Fedora Workstation را معرفی کنیم:
- پردازنده: حداقل پردازنده 1 گیگاهرتز یا یک پردازندهی سریعتر؛
- حافظه: حداقل 2 گیگابایت رم یا بالاتر؛
- فضای هارد دیسک: حداقل 20 گیگابایت فضای خالی یا بیشتر؛
- کارت گرافیک: یکی از کارتهای Intel، AMD یا NVIDIA؛
- صفحه نمایش: وضوح ۷۶۸×۱۰۲۴ یا بالاتر؛
- رسانه: پورت USB یا درایو DVD برای رسانه نصب؛
توجه: ممکناست برای نصب سایر نسخههای فدورا مانند Fedora Server یا Fedora IoT پیشنیازهای متفاوتی نیاز باشد.
مرحلهی ۱: دانلود فدورا
برای نصب این سیستمعامل، باید به صفحهی رسمی دانلود لینوکس فدورا مراجعه کرده و نسخهای که متناسب با نیازهایتان است را انتخاب کنید. بهعنوان مثال، کاربران عادی و توسعهدهندگان میتوانند از نسخههای Workstation، Server و… استفاده کنند.
سپس، از همین وبسایت باید فایل ISO که حاوی فایل نصبی است را برای نسخهی منتخب خود دانلود کنید.
مرحلهی ۲: ایجاد رسانهی نصب
همانطور که میدانید، فایل ISO بدون واسطه نصب نمیشود. درنتیجه، باید از یک فلش درایو USB که حداقل ۴ گیگابایت فضای ذخیرهسازی دارد استفاده کنید. در ادامه، باید از یک ابزار مانند Fedora Media Writer (که توسط لینوکس Fedora توصیه شدهاست)، Rufus یا Etcher برای ایجاد فلش درایو USB قابل بوتشدن از طریق فایل ISO استفاده کنید.
مرحلهی ۳: بوتکردن ISO از USB
فلش درایو قابل بوتشدن را به رایانهتان متصل کرده و رایانه را مجددا راهاندازی کنید. در همان ابتدای راهاندازی و قبل از اینکه ویندوزتان اجرا شود، کلید بوت سیستم (معمولا F12، F10، ESC یا DEL است) را فشار دهید.
سپس، در صفحهی بوت سیستم، درایو USB را از منوی boot انتخاب کنید.
مرحلهی 4: نصب لینوکس فدورا
پس از اینکه سیستم را با USB راهاندازی کردید، صفحهی خوشامدگویی فدورا را مشاهده میکنید. در این صفحه، باید بر روی «Install to Hard Drive» کلیک کنید. در صفحهی بعد، زبان موردنظرتان را انتخاب کرده و بر روی کلید «Continue» کلیک کنید. در مرحلهی بعد، باید انتخاب محل نصب سیستمعامل (پارتیشنبندی دیسک)، انتخاب نرمافزارها (درصورت وجود) و تنظیمات شبکه و نام هاست را طبق دستورالعملهای روی صفحهی نمایش انجام دهید.
سپس، فرآیند نصب را شروع کرده و منتظر بمانید تا تمام شود. بسته به اینکه چه سیستمعاملی را انتخاب کردهاید و از چه گزینههای نصبی استفاده میکنید، زمان اتمام فرآیند نصب متفاوت است.
مرحلهی ۵ – نصب را کامل کنید
پس از تمامشدن مراحل نصب، یک پیغام برایتان ظاهر میشود و از شما خواسته میشود که سیستمتان را مجددا راهاندازی کنید. پس از راهاندازی، دوباره صفحهی بوت را بالا بیاورید و درایو USB را از دستور بوت بردارید.
زمانی که سیستمتان را مجددا راهاندازی کردید، صفحهی راهاندازی لینوکس Fedora برایتان ظاهر میشود و در این صفحه میتوانید برای خودتان یک حساب کاربری ایجاد کرده و تنظیمات اولیهی سیستمعامل را انجام دهید.
مرحلهی ۶ – بروزرسانی فدورا
با اینکه معمولا جدیدترین نسخهها در وبسایت فدورا قرار دارند، اما میتوانید پس از نصب، بلافاصله آن را آپدیت کنید تا هم از دردسترس بودن آخرین نرمافزارها و وصلهها مطمئن شوید و هم بروزرسانی را تمرین کنید.
برای انجام این کار، ترمینال را باز کرده و دستور زیر را اجرا کنید:
sudo dnf update
سخن پایانی
اگر ذهن خلاق و کنجکاوی دارید و میخواهید برای انجام کارهایتان، بهترین و مناسبترین ابزارها را دراختیار داشته باشید، میتوانید کار با توزیعهای مختلف لینوکس را انتخاب کنید. اینکه کدام یک از این توزیعها مناسب شماست، به عوامل زیادی مانند نوع کسبوکار، سلیقه، ابزارهای موردنیاز و… بستگی دارد.
در این مقاله، بهطور اختصاصی به معرفی لینوکس فدورا پرداختیم و پس از بررسی ویژگیها و مزایا و معایبش، آن را با سایر توزیعهای لینوکس مقایسه کردیم. در پایان، روش نصب آن را بهصورت قدم به قدم به شما نشان دادیم. این سیستمعامل، دارای قدرت و قابلیت اطمینان بالایی است و به همین دلیل، از آن در زمینههای مختلفی استفاده میشود. با لینوکس فدورا میتوانید یک تجربهی عالی در مدیریت سرور خصوصی مجازی داشته باشید.
امیدواریم. با مطالعهی این مقاله، به خوبی با فدورا آشنا شده باشید.
سوالات متداول
آیا میتوانم در کنار ویندوز یا macOS از لینوکس فدورا استفاده کنم؟
بله. با راهاندازی قابلیت بوت دوگانه، میتوانید در زمان راهاندازی سیستم، یکی از سیستمعاملهای دلخواهتان را انتخاب کنید. Anaconda یک نصبکنندهی فدوراست که برای تغییر اندازهی پارتیشنهای موجود و ایجاد فضا برای لینوکس فدورا بسیار مناسب است. این ابزار، فرآیند راهاندازی نصب دوگانه را راحتتر میکند. توصیه میکنیم قبل از شروع فرآیند نصب، یک نسخهی پشتیبان از سیستم خود تهیه کنید.
باتوجه به اینکه کار با نرمافزارهای فدورا رایگان است، آیا مجوز نرمافزارها در این سیستمعامل نقض میشوند؟
خیر. از آنجاییکه فدورا متعهد به ارائهی نرمافزارهای رایگان و متنباز است، در مخازن آن هیچ نرمافزار اختصاصیای وجود ندارد. با این حال، کاربران لینوکس Fedora میتوانند نرمافزارهای اختصاصی و دارای مجوز را از طریق مخازن شخص ثالث دانلود و نصب کنند.
آیا فدورا برای کار با سرور مناسب است؟ چرا؟
بله. Fedora Server یک نسخهی خاص از این سیستمعامل است که منحصرا برای استفادهی سرور طراحی شدهاست و از آخرین فناوریها و ابزارهای مرتبط با سرور استفاده میکند. کاربرانی که به دنبال امنترین، جدیدترین و پیشرفتهترین ابزارهای مدیریت سرور هستند، میتوانند کار با Fedora Server را شروع کنند و از آن لذت ببرند.
