داکر یکی از شناختهشدهترین ابزارها برای ساخت، اجرا و مدیریت کانتینرهاست و نقش مهمی در توسعه نرمافزارهای مدرن، DevOps و استقرار سریع سرویسها دارد. با این حال، Docker همیشه بهترین انتخاب برای همه پروژهها نیست. مصرف منابع، ملاحظات امنیتی، نیاز به ابزارهای سبکتر، سازگاری با Kubernetes یا محدودیتهای زیرساختی باعث شدهاند بسیاری از توسعهدهندگان و مدیران سرور به دنبال جایگزینهای مناسب برای داکر باشند.
امروزه ابزارهای متعددی برای مدیریت کانتینرها، ساخت ایمیج، اجرای سرویسهای ایزوله و ارکستریشن در دسترس هستند که هرکدام قابلیتها، مزایا و کاربردهای متفاوتی دارند. برخی از این ابزارها برای محیطهای سازمانی طراحی شدهاند، برخی امنیت بیشتری ارائه میدهند و بعضی دیگر با ساختار سبک و بدون Daemon، گزینه مناسبتری برای سرورها و پروژههای ابری محسوب میشوند.
در این مقاله از VPS Market، ابتدا بررسی میکنیم داکر چیست و چرا در برخی شرایط ممکن است به جایگزین نیاز داشته باشد. سپس ۹ مورد از بهترین جایگزینهای Docker را از نظر عملکرد، امنیت، سهولت استفاده و کاربرد بررسی میکنیم تا بتوانید متناسب با نیاز پروژه و زیرساخت خود، بهترین گزینه را انتخاب کنید.
داکر Docker چیست؟
داکر یا Docker یک پلتفرم متنباز برای ساخت، بستهبندی، توزیع و اجرای نرمافزارها در محیطهایی به نام کانتینر است. کانتینرها تمام فایلها، کتابخانهها، وابستگیها و تنظیمات موردنیاز یک برنامه را در یک بسته مستقل قرار میدهند؛ در نتیجه نرمافزار میتواند در محیطهای مختلف، از سیستم توسعهدهنده گرفته تا سرور مجازی و زیرساخت ابری، با رفتار تقریباً یکسان اجرا شود.
پیش از گسترش استفاده از Docker، انتقال برنامهها میان محیطهای مختلف معمولاً با مشکلاتی مانند ناسازگاری نسخه کتابخانهها، تفاوت سیستمعامل، تنظیمات متفاوت سرور و خطاهای وابستگی همراه بود. داکر با ایزولهکردن برنامه و وابستگیهای آن، این مشکل را تا حد زیادی برطرف میکند. به همین دلیل، عبارت «روی سیستم من اجرا میشود» دیگر مانع بزرگی در فرایند توسعه و استقرار نرمافزار نخواهد بود.
هر کانتینر Docker از یک Docker Image ساخته میشود. ایمیج در واقع یک الگوی ثابت و قابلانتقال است که شامل کد برنامه، کتابخانهها و تنظیمات لازم برای اجرا میشود. توسعهدهنده میتواند با استفاده از فایلی به نام Dockerfile، مراحل ساخت ایمیج را مشخص کند. پس از ساخت ایمیج، امکان اجرای یک یا چند کانتینر مستقل از روی آن وجود دارد.
برخلاف ماشینهای مجازی، کانتینرهای Docker سیستمعامل جداگانهای را اجرا نمیکنند و از هسته سیستمعامل میزبان استفاده میکنند. به همین دلیل، معمولاً سبکتر هستند، سریعتر راهاندازی میشوند و منابع کمتری مانند حافظه RAM و فضای ذخیرهسازی مصرف میکنند. این ویژگی، Docker را به گزینهای محبوب برای معماری میکروسرویس، فرایندهای CI/CD، تست نرمافزار و استقرار سرویسها روی سرور مجازی لینوکس تبدیل کرده است.
مهمترین اجزای Docker عبارتاند از:
- Docker Engine: موتور اصلی برای ساخت و اجرای کانتینرها
- Docker Image: الگوی آماده برای ایجاد کانتینر
- Docker Container: نمونه در حال اجرای یک ایمیج
- Dockerfile: فایل دستورالعمل ساخت ایمیج
- Docker Compose: ابزاری برای تعریف و اجرای چند کانتینر مرتبط
- Docker Hub: مخزنی آنلاین برای دریافت و انتشار ایمیجهای Docker
با وجود مزایایی مانند راهاندازی سریع، قابلیت حمل بالا، ایزولهسازی سرویسها و سادهسازی استقرار، داکر در همه پروژهها بهترین انتخاب نیست. وابستگی به Daemon، برخی ملاحظات امنیتی، مصرف منابع در پروژههای بزرگ و نیاز به ابزارهای سازگارتر با Kubernetes از جمله دلایلی هستند که کاربران را به بررسی جایگزینهای Docker سوق میدهند.
بهترین راهکارهای جایگزین برای Docker
انتخاب بهترین جایگزین برای Docker به نوع پروژه، سیستمعامل، سطح امنیت موردنیاز و زیرساخت اجرایی بستگی دارد. این ابزارها را میتوان متناسب با موقعیت کاربران روی زیرساختهای مختلف، از دیتاسنترهای داخلی تا سرور مجازی امارات، نصب و اجرا کرد. بعضی ابزارها مانند Podman میتوانند تقریباً جایگزین مستقیم Docker Engine شوند؛ درحالیکه گزینههایی مانند containerd و CRI-O بیشتر برای زیرساختهای Kubernetes مناسباند. ابزارهایی مثل Buildah و BuildKit نیز بهطور تخصصی برای ساخت ایمیج کانتینر استفاده میشوند.
بنابراین، تمام گزینههای این فهرست جایگزین یکسانی برای Docker نیستند و هرکدام بخش مشخصی از فرایند ساخت، اجرا یا مدیریت کانتینرها را پوشش میدهند. در ادامه، ۹ مورد از بهترین جایگزینهای داکر را بررسی میکنیم.
۱. Podman؛ بهترین جایگزین مستقیم برای Docker
Podman یکی از شناختهشدهترین و کاملترین جایگزینهای Docker است. این ابزار متنباز برای ساخت، اجرا، مدیریت و انتشار کانتینرها و ایمیجهای سازگار با استاندارد OCI طراحی شده است.
مهمترین تفاوت Podman با Docker در معماری آنهاست. Docker برای مدیریت کانتینرها به یک پردازش پسزمینه مرکزی یا Daemon وابسته است؛ اما Podman بهصورت Daemonless کار میکند. در نتیجه، اجرای کانتینرها مستقیماً توسط کاربر انجام میشود و خرابی یک سرویس مرکزی نمیتواند تمام کانتینرها را بهطور همزمان تحتتأثیر قرار دهد.
Podman از اجرای کانتینرها در حالت Rootless نیز پشتیبانی میکند. در این حالت، کاربر بدون دسترسی روت میتواند کانتینر ایجاد و اجرا کند؛ قابلیتی که میتواند سطح دسترسی فرایندها و ریسکهای امنیتی ناشی از اجرای کانتینر با حساب روت را کاهش دهد.
رابط خط فرمان Podman شباهت زیادی به Docker CLI دارد. به همین دلیل، بسیاری از دستورهای متداول Docker با تغییر اندک یا حتی بدون تغییر در Podman اجرا میشوند. Podman همچنین از Dockerfile، فرمتهای سازگار با OCI و بسیاری از فایلهای Docker Compose پشتیبانی میکند.
مزایای Podman:
- معماری بدون Daemon
- امکان اجرای کانتینر در حالت Rootless
- رابط خط فرمان مشابه Docker
- پشتیبانی از Dockerfile و ایمیجهای OCI
- مناسب برای توسعه، تست و محیطهای عملیاتی
- امکان مدیریت کانتینرها و Podها
- یکپارچگی مناسب با systemd
معایب Podman:
- برخی ابزارهای وابسته به Docker API ممکن است به تنظیمات اضافی نیاز داشته باشند.
- تجربه استفاده در ویندوز و macOS دقیقاً مشابه اجرای بومی آن در لینوکس نیست.
- بعضی قابلیتهای Docker Compose ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشند.
Podman برای چه کسانی مناسب است؟
Podman انتخاب مناسبی برای توسعهدهندگان، مدیران سرور و تیمهایی است که به دنبال جایگزینی نزدیک به Docker با معماری بدون Daemon و قابلیت اجرای Rootless هستند. برای اکثر کاربران لینوکس، Podman را میتوان بهترین جایگزین مستقیم Docker دانست. Podman برای میزبانی سرویسهای داخلی، وبسایتها و اپلیکیشنهای کانتینری روی سرور مجازی ایران نیز گزینه مناسبی است؛ بهخصوص زمانی که اجرای Rootless و کاهش سطح دسترسی سرویسها اهمیت داشته باشد.
۲. containerd؛ گزینهای سبک برای اجرای کانتینرها
containerd یک Runtime استاندارد و متنباز برای مدیریت چرخه کامل کانتینرهاست. این ابزار وظایفی مانند دریافت و ذخیره ایمیجها، ایجاد و اجرای کانتینر، نظارت بر فرایندهای کانتینر و مدیریت بخشهایی از شبکه و فضای ذخیرهسازی را انجام میدهد. containerd روی لینوکس و ویندوز قابلاستفاده است.
برخلاف Docker که مجموعهای از ابزارهای سطح بالا برای توسعهدهندگان ارائه میدهد، containerd بیشتر روی لایه اجرایی کانتینر تمرکز دارد. به همین دلیل، استفاده مستقیم از آن برای کاربران تازهکار ممکن است دشوارتر باشد. برای سادهترشدن مدیریت containerd میتوان از رابط خط فرمان nerdctl استفاده کرد.
containerd در بسیاری از زیرساختهای ابری و کلاسترهای Kubernetes بهعنوان Runtime کانتینر استفاده میشود. این ابزار برای سازمانهایی مناسب است که به یک Runtime پایدار، ماژولار و کمحجم نیاز دارند و نمیخواهند تمام اجزای Docker Engine را روی سرور نصب کنند.
مزایای containerd:
- سبکتر و متمرکزتر از پلتفرم کامل Docker
- پشتیبانی از استانداردهای OCI
- مناسب برای زیرساختهای Kubernetes
- امکان مدیریت کامل چرخه اجرای کانتینر
- پشتیبانی از لینوکس و ویندوز
- پایداری مناسب برای محیطهای عملیاتی
معایب containerd:
- رابط کاربری آن بهاندازه Docker ساده نیست.
- برای استفاده روزمره معمولاً به ابزارهایی مانند nerdctl نیاز دارد.
- امکانات توسعه سطح بالای Docker را بهتنهایی ارائه نمیدهد.
- همچنان از یک Daemon استفاده میکند.
containerd برای چه کسانی مناسب است؟
این ابزار بیشتر برای مدیران زیرساخت، ارائهدهندگان خدمات ابری و تیمهایی مناسب است که قصد دارند کانتینرها را در سطح Runtime یا در کلاسترهای Kubernetes مدیریت کنند. containerd لزوماً جایگزین مستقیم تجربه کاربری Docker نیست، اما میتواند جایگزین مناسبی برای لایه اجرایی آن باشد.
۳. CRI-O؛ جایگزین Docker برای Kubernetes
CRI-O یک Runtime سبک برای Kubernetes است که با هدف پیادهسازی مستقیم Container Runtime Interface یا CRI توسعه یافته است. این ابزار به Kubernetes اجازه میدهد کانتینرها و Podها را با استفاده از Runtimeهای سازگار با استاندارد OCI اجرا کند.
CRI-O برخلاف Docker یک پلتفرم عمومی برای توسعه و مدیریت روزمره کانتینرها نیست. تمرکز اصلی آن، اجرای کانتینر در نودهای Kubernetes است. به همین دلیل، امکانات اضافی Docker را حذف میکند و فقط قابلیتهایی را ارائه میدهد که Kubernetes برای اجرای Workloadها به آنها نیاز دارد.
معماری سادهتر CRI-O میتواند سطح پیچیدگی و تعداد اجزای اضافی زیرساخت را کاهش دهد. این ابزار میتواند از Runtimeهای سازگار با OCI مانند runc و Kata Containers برای اجرای واقعی کانتینرها استفاده کند.
مزایای CRI-O:
- طراحیشده بهطور اختصاصی برای Kubernetes
- معماری سبک و متمرکز
- سازگاری با استانداردهای CRI و OCI
- حذف اجزای غیرضروری Docker
- مناسب برای کلاسترهای Kubernetes در محیط عملیاتی
معایب CRI-O:
- جایگزین عمومی Docker برای توسعه محلی نیست.
- ابزارهای سطح بالای ساخت و مدیریت ایمیج را ارائه نمیدهد.
- استفاده از آن خارج از Kubernetes کاربرد محدودی دارد.
- برای کاربران تازهکار مناسب نیست.
CRI-O برای چه کسانی مناسب است؟
CRI-O برای تیمهای DevOps، مدیران Kubernetes و سازمانهایی مناسب است که به یک Runtime سبک و اختصاصی برای نودهای Kubernetes نیاز دارند. اگر هدف شما صرفاً اجرای Workloadهای Kubernetes است، CRI-O میتواند گزینهای تخصصیتر از Docker باشد.
۴. LXC و LXD؛ مناسب برای اجرای سیستمعامل کامل
LXC یا Linux Containers مجموعهای از ابزارها و رابطهای سطح کاربر برای استفاده از قابلیتهای ایزولهسازی هسته لینوکس است. این فناوری امکان ایجاد و مدیریت کانتینرهای سیستمی و کانتینرهای اپلیکیشن را فراهم میکند.
Docker معمولاً هر کانتینر را برای اجرای یک برنامه یا سرویس مشخص به کار میگیرد؛ اما کانتینرهای سیستمی LXC بیشتر شبیه یک ماشین مجازی سبک عمل میکنند و میتوانند محیط کامل یک توزیع لینوکس را در اختیار کاربر قرار دهند.
LXD نیز یک ابزار مدیریتی سطح بالاتر برای اجرای کانتینرهای سیستمی مبتنی بر LXC و ماشینهای مجازی مبتنی بر KVM است. LXD قابلیتهایی مانند Snapshot، محدودکردن منابع، مدیریت شبکه و فضای ذخیرهسازی، پروژهها، پروفایلها، انتقال زنده و خوشهبندی را ارائه میدهد.
مزایای LXC و LXD:
- امکان اجرای محیط کامل یک سیستمعامل لینوکس
- مصرف منابع کمتر در مقایسه با بسیاری از ماشینهای مجازی
- پشتیبانی LXD از کانتینرهای سیستمی و ماشینهای مجازی
- مناسب برای ساخت محیطهای تست، میزبانی و آزمایشگاه مجازی
- قابلیت مدیریت شبکه، ذخیرهسازی، Snapshot و منابع
معایب LXC و LXD:
- جایگزین مستقیم برای Workflow اپلیکیشنمحور Docker نیستند.
- فایلها و ابزارهای اکوسیستم Docker را بهصورت کامل جایگزین نمیکنند.
- تنظیمات شبکه و امنیت آنها میتواند پیچیدهتر باشد.
- برای اجرای کانتینرهای سیستمی باید ملاحظات امنیتی بیشتری در نظر گرفته شود.
LXC و LXD برای چه کسانی مناسباند؟
این راهکارها برای مدیران سرور، شرکتهای هاستینگ، محیطهای آزمایشگاهی و کاربرانی مناسباند که میخواهند یک سیستمعامل کامل را داخل کانتینر اجرا کنند. برای نمونه، با LXD میتوان چند محیط مستقل Ubuntu را روی یک سرور مجازی ایجاد و مدیریت کرد.
۵. Rancher Desktop؛ جایگزین Docker Desktop
Rancher Desktop یک نرمافزار متنباز برای مدیریت کانتینرها و اجرای Kubernetes روی کامپیوترهای شخصی است. این برنامه برای ویندوز، macOS و لینوکس ارائه میشود و میتواند محیط مناسبی برای توسعه و آزمایش محلی برنامههای کانتینری فراهم کند.
Rancher Desktop امکان انتخاب میان containerd و Moby را فراهم میکند. هنگام استفاده از containerd، مدیریت کانتینرها از طریق nerdctl انجام میشود؛ درحالیکه انتخاب Moby امکان استفاده از Docker CLI و Docker API را فراهم میکند. در هر لحظه فقط یکی از این Runtimeها فعال خواهد بود.
یکی از قابلیتهای مهم Rancher Desktop، فراهمکردن یک کلاستر محلی Kubernetes است. البته Kubernetes را میتوان غیرفعال کرد تا منابع سیستم فقط به containerd یا Moby اختصاص داده شوند.
مزایای Rancher Desktop:
- رابط گرافیکی مناسب برای مدیریت محیط کانتینری
- قابلاستفاده در ویندوز، macOS و لینوکس
- پشتیبانی از containerd و Moby
- ارائه Kubernetes محلی
- امکان استفاده از nerdctl یا Docker CLI
- مناسب برای توسعه و تست محلی
معایب Rancher Desktop:
- اجرای Kubernetes محلی میتواند RAM و CPU زیادی مصرف کند.
- برای سرورهای بدون رابط گرافیکی انتخاب مناسبی نیست.
- هنگام تغییر Runtime ممکن است ایمیجها و کانتینرهای قبلی در محیط جدید مستقیماً دیده نشوند.
- بیشتر برای محیط توسعه طراحی شده است تا سرور عملیاتی.
Rancher Desktop برای چه کسانی مناسب است؟
این ابزار برای توسعهدهندگانی مناسب است که به دنبال جایگزین Docker Desktop هستند و میخواهند علاوه بر کانتینرها، Kubernetes را نیز بهصورت محلی اجرا و آزمایش کنند.
۶. Colima؛ جایگزینی سبک برای Docker Desktop
Colima ابزاری متنباز برای راهاندازی Runtimeهای کانتینری در macOS و Linux است. تمرکز این پروژه روی ایجاد یک محیط کانتینری با تنظیمات اولیه محدود و فرایند راهاندازی ساده قرار دارد.
Colima رابط گرافیکی سنگین ارائه نمیدهد و بیشتر از طریق خط فرمان مدیریت میشود. به همین دلیل، معمولاً منابع کمتری نسبت به پلتفرمهای دسکتاپی کامل مصرف میکند. توسعهدهندگان میتوانند از آن برای فراهمکردن محیط موردنیاز Docker CLI یا سایر ابزارهای مدیریت کانتینر استفاده کنند.
سادگی نصب و امکان تنظیم منابع ماشین مجازی، Colima را به گزینهای کاربردی برای توسعهدهندگانی تبدیل کرده است که به رابط گرافیکی Docker Desktop نیازی ندارند.
مزایای Colima:
- نصب و راهاندازی نسبتاً ساده
- ساختار سبک و مبتنی بر خط فرمان
- مناسب برای توسعه محلی
- امکان کنترل منابع اختصاصیافته به محیط کانتینری
- متنباز و قابلاستفاده در macOS و Linux
معایب Colima:
- رابط گرافیکی داخلی ندارد.
- تمرکز اصلی آن روی محیط توسعه محلی است.
- برای کاربران تازهکار ممکن است بهاندازه Docker Desktop ساده نباشد.
- جایگزین مناسبی برای مدیریت کانتینرهای سرور در مقیاس بزرگ نیست.
Colima برای چه کسانی مناسب است؟
Colima بیشتر برای توسعهدهندگان macOS و Linux مناسب است که به دنبال محیطی سبک برای اجرای کانتینرها هستند و ترجیح میدهند بهجای رابط گرافیکی از ترمینال استفاده کنند.
۷. nerdctl؛ رابطی شبیه Docker برای containerd
nerdctl یک رابط خط فرمان سازگار با Docker برای containerd است. ساختار دستورهای آن شباهت زیادی به Docker CLI دارد و برای کاربرانی طراحی شده است که میخواهند containerd را با تجربهای نزدیک به Docker مدیریت کنند.
برای مثال، دستورهایی مانند nerdctl run، nerdctl build و nerdctl compose up از الگوی آشنای دستورهای Docker پیروی میکنند. nerdctl علاوه بر Docker Compose، از قابلیتهایی مانند اجرای Rootless، دریافت تنبل ایمیجها، ایمیجهای رمزنگاریشده و توزیع همتابههمتای ایمیج پشتیبانی میکند.
باید توجه داشت که nerdctl بهتنهایی یک Runtime نیست و برای اجرا به containerd وابسته است. در واقع، containerd موتور اصلی اجرای کانتینر را فراهم میکند و nerdctl رابط مدیریتی آن محسوب میشود.
مزایای nerdctl:
- رابط خط فرمان مشابه Docker
- مدیریت مستقیم containerd
- پشتیبانی از Docker Compose
- پشتیبانی اختیاری از حالت Rootless
- مناسب برای مهاجرت کاربران Docker به containerd
- دسترسی به برخی قابلیتهای پیشرفته containerd
معایب nerdctl:
- بدون containerd قابلاستفاده نیست.
- برخی رفتارها و قابلیتها دقیقاً مشابه Docker نیستند.
- اکوسیستم و منابع آموزشی آن از Docker محدودتر است.
- تنظیم بعضی قابلیتهای پیشرفته به دانش فنی نیاز دارد.
nerdctl برای چه کسانی مناسب است؟
این ابزار برای کاربرانی مناسب است که میخواهند از containerd استفاده کنند، اما به رابط خط فرمان و Workflow مشابه Docker نیاز دارند. ترکیب containerd و nerdctl میتواند یک جایگزین سبک برای Docker Engine و Docker CLI ایجاد کند.
۸. Buildah؛ ابزار تخصصی ساخت ایمیج کانتینر
Buildah یک ابزار متنباز برای ساخت ایمیجهای سازگار با OCI است. برخلاف Docker، برای ساخت ایمیج با Buildah نیازی به نصب یک Runtime کامل کانتینر یا اجرای Daemon مرکزی وجود ندارد.
Buildah میتواند ایمیجها را با استفاده از Dockerfile یا Containerfile بسازد. همچنین امکان ساخت مرحلهبهمرحله ایمیج از طریق دستورهای خط فرمان را فراهم میکند. این قابلیت برای اسکریپتهای خودکارسازی و Pipelineهای CI/CD انعطاف بیشتری ایجاد میکند.
Buildah معمولاً در کنار Podman استفاده میشود: Buildah وظیفه ساخت ایمیج را انجام میدهد و Podman برای اجرای کانتینرها به کار میرود. بنابراین، Buildah بهتنهایی جایگزین تمام قابلیتهای Docker نیست؛ بلکه جایگزینی برای بخش Docker Build محسوب میشود.
مزایای Buildah:
- ساخت ایمیج بدون نیاز به Daemon
- پشتیبانی از Dockerfile و Containerfile
- امکان ساخت ایمیجهای استاندارد OCI
- مناسب برای اسکریپتها و فرایندهای CI/CD
- امکان فعالیت در حالت Rootless
- یکپارچگی مناسب با Podman
معایب Buildah:
- برای اجرای دائمی کانتینرها طراحی نشده است.
- جایگزین کامل Docker Engine نیست.
- رابط خط فرمان آن برای کاربران تازهکار پیچیدهتر است.
- برای ایجاد یک Workflow کامل باید با ابزارهای دیگری ترکیب شود.
Buildah برای چه کسانی مناسب است؟
Buildah برای تیمهای DevOps، مهندسان پلتفرم و توسعهدهندگانی مناسب است که به یک ابزار امن، انعطافپذیر و بدون Daemon برای ساخت ایمیج در سرور یا Pipelineهای CI/CD نیاز دارند.
۹. BuildKit؛ جایگزین قدرتمند برای Docker Build
BuildKit مجموعهابزاری برای تبدیل کد منبع به خروجیهایی مانند ایمیج کانتینر است. این پروژه بر اجرای سریع، تکرارپذیر و بهینه فرایند Build تمرکز دارد و میتواند عملیات ساخت را با استفاده بهتر از Cache و اجرای موازی مراحل انجام دهد.
BuildKit از Dockerfile پشتیبانی میکند، اما معماری آن فقط به Dockerfile محدود نیست. ساختار داخلی BuildKit امکان تعریف گراف Build، مدیریت پیشرفته Cache و اجرای همزمان مرحلههای مستقل را فراهم میکند.
این ابزار از قابلیتهای مرتبط با زنجیره تأمین نرمافزار نیز پشتیبانی میکند. برای مثال، BuildKit میتواند اطلاعاتی مانند SBOM و SLSA Provenance را به خروجیهای Build متصل کند.
بااینحال، BuildKit نیز مانند Buildah یک جایگزین کامل برای Docker نیست. این ابزار فقط بخش ساخت ایمیج و Artifact را پوشش میدهد و برای اجرای کانتینرها باید از Runtime دیگری مانند containerd یا Podman استفاده شود.
مزایای BuildKit:
- سرعت مناسب در ساخت ایمیج
- استفاده پیشرفته از Cache
- امکان اجرای موازی مراحل Build
- پشتیبانی از Dockerfile
- مناسب برای Pipelineهای CI/CD
- پشتیبانی از خروجیهای تکرارپذیر و اطلاعات زنجیره تأمین نرمافزار
معایب BuildKit:
- برای اجرای و مدیریت کانتینر طراحی نشده است.
- جایگزین کامل Docker نیست.
- پیکربندی مستقل آن میتواند پیچیده باشد.
- بسیاری از کاربران بدون اطلاع مستقیم، آن را از طریق ابزارهای دیگر به کار میگیرند.
BuildKit برای چه کسانی مناسب است؟
این ابزار برای پروژههایی مناسب است که سرعت Build، مدیریت Cache و بهینهسازی فرایند CI/CD در آنها اهمیت زیادی دارد. BuildKit را میتوان یکی از بهترین جایگزینها برای بخش ساخت ایمیج Docker دانست.
مقایسه بهترین جایگزینهای Docker
ابزارهای معرفیشده، همگی جایگزین یکسانی برای Docker نیستند. برخی مانند Podman تقریباً تمام قابلیتهای اصلی Docker را پوشش میدهند، اما ابزارهایی مانند Buildah و BuildKit فقط برای ساخت ایمیج استفاده میشوند. همچنین، containerd و CRI-O بیشتر برای اجرای کانتینرها در زیرساختهای Kubernetes کاربرد دارند. جدول زیر کمک میکند براساس نیاز پروژه، گزینه مناسبتری انتخاب کنید.
| ابزار | کاربرد اصلی | مهمترین مزیت | مناسب برای |
| Podman | ساخت، اجرا و مدیریت کانتینرها | اجرای بدون Daemon و پشتیبانی از حالت Rootless | کاربرانی که یک جایگزین مستقیم و امن برای Docker میخواهند |
| containerd | Runtime و اجرای کانتینرها | معماری سبک و سازگاری مناسب با Kubernetes | زیرساختهای ابری، سرورها و کلاسترهای Kubernetes |
| CRI-O | Runtime کانتینر در Kubernetes | طراحی اختصاصی براساس استاندارد CRI | تیمهایی که کانتینرها را فقط در Kubernetes اجرا میکنند |
| LXC و LXD | ایجاد محیطهای ایزوله در سطح سیستمعامل | امکان اجرای یک سیستمعامل کامل در کانتینر | میزبانی، محیطهای آزمایشی و جایگزینی سبک برای ماشین مجازی |
| Rancher Desktop | محیط توسعه Docker Desktop | رابط گرافیکی و Kubernetes داخلی | توسعهدهندگان ویندوز، macOS و لینوکس |
| Colima | محیط اجرای محلی Docker و containerd | مصرف منابع کمتر و مدیریت از طریق خط فرمان | توسعهدهندگان macOS و Linux که ابزار سبک میخواهند |
| nerdctl | رابط خط فرمان Docker برای containerd | دستورهای مشابه Docker CLI | کاربرانی که از containerd استفاده میکنند اما رابطی شبیه Docker میخواهند |
| Buildah | ساخت ایمیج کانتینر | ساخت ایمیج بدون Daemon و با دسترسی غیرروت | فرایندهای CI/CD و ساخت ایمیجهای OCI |
| BuildKit | فرایند Docker Build | سرعت بالا، Cache پیشرفته و Build موازی | پروژههایی با فرایند ساخت پیچیده یا پرتکرار |
در یک جمعبندی کلی، Podman بهترین انتخاب برای جایگزینی مستقیم Docker است. برای محیطهای Kubernetes میتوان از containerd یا CRI-O استفاده کرد. Rancher Desktop و Colima نیز گزینههای مناسبی برای جایگزینی Docker Desktop هستند؛ درحالیکه Buildah و BuildKit صرفاً بخش ساخت ایمیج را پوشش میدهند.
جمعبندی
بهترین جایگزین Docker به نوع پروژه و نیاز زیرساخت بستگی دارد. Podman برای جایگزینی مستقیم Docker، containerd و CRI-O برای Kubernetes و Rancher Desktop یا Colima برای توسعه محلی گزینههای مناسبی هستند. همچنین، Buildah و BuildKit بیشتر برای ساخت ایمیج کاربرد دارند.
پیش از انتخاب هر ابزار، بهتر است سازگاری آن با سیستمعامل، Dockerfile، فایلهای Compose و فرایندهای CI/CD پروژه بررسی شود.
سوالات متداول
بهترین جایگزین Docker کدام است؟
برای بیشتر کاربران، Podman نزدیکترین جایگزین Docker محسوب میشود؛ زیرا از دستورهای مشابه Docker، اجرای Rootless و معماری بدون Daemon پشتیبانی میکند. بااینحال، بهترین انتخاب به نوع پروژه و زیرساخت بستگی دارد.
آیا Podman میتواند کاملاً جایگزین Docker شود؟
در بسیاری از پروژهها بله. Podman میتواند کانتینرها و ایمیجهای OCI را اجرا کند و با Dockerfile و بسیاری از دستورهای Docker سازگار است. بااینحال، برخی ابزارهای وابسته به Docker API یا بعضی قابلیتهای Docker Compose ممکن است به تنظیمات اضافی نیاز داشته باشند.
برای Kubernetes، containerd بهتر است یا CRI-O؟
هر دو ابزار برای اجرای کانتینر در Kubernetes مناسباند. containerd کاربرد گستردهتری دارد و خارج از Kubernetes نیز قابلاستفاده است؛ اما CRI-O بهطور اختصاصی برای Kubernetes و رابط CRI طراحی شده است.
بهترین جایگزین Docker Desktop چیست؟
Rancher Desktop برای کاربرانی که رابط گرافیکی و Kubernetes محلی میخواهند، گزینه مناسبی است. Colima نیز برای توسعهدهندگانی که یک محیط سبک و مبتنی بر خط فرمان میخواهند، انتخاب کاربردیتری محسوب میشود.
آیا Buildah جایگزین کامل Docker است؟
خیر. Buildah بیشتر برای ساخت ایمیجهای کانتینری طراحی شده و جایگزین بخش Docker Build است. برای اجرای و مدیریت کانتینرها معمولاً از آن در کنار Podman یا یک Runtime دیگر استفاده میشود.
تفاوت Docker و LXC چیست؟
Docker معمولاً برای اجرای یک برنامه یا سرویس مشخص در هر کانتینر استفاده میشود؛ اما LXC بیشتر برای ایجاد کانتینرهای سیستمی و اجرای محیط کامل یک سیستمعامل لینوکس کاربرد دارد.
آیا جایگزینهای Docker روی سرور مجازی اجرا میشوند؟
بله. ابزارهایی مانند Podman، containerd، CRI-O، Buildah و LXC را میتوان روی بسیاری از سرورهای مجازی لینوکسی نصب و اجرا کرد. البته سرور باید از قابلیتهای لازم هسته لینوکس پشتیبانی کند و منابع کافی در اختیار داشته باشد.
آیا برای استفاده از جایگزینهای Docker باید فایلهای Dockerfile را تغییر داد؟
همیشه نه. ابزارهایی مانند Podman، Buildah و BuildKit از Dockerfile پشتیبانی میکنند؛ اما در پروژههای پیچیده ممکن است بعضی دستورها، افزونهها یا تنظیمات وابسته به Docker نیاز به اصلاح داشته باشند.
آیا مهاجرت از Docker به ابزار دیگری دشوار است؟
میزان دشواری مهاجرت به ابزار انتخابی و پیچیدگی پروژه بستگی دارد. مهاجرت به Podman یا استفاده از nerdctl معمولاً سادهتر است، زیرا دستورهای آنها شباهت زیادی به Docker دارد. در مقابل، مهاجرت به CRI-O یا LXC ممکن است به تغییرات بیشتری در معماری و فرایند استقرار نیاز داشته باشد.
