بسیاری از ما گیت هاب را به عنوان مرجع اصلی میزبانی کد میشناسیم، اما گزینههای دیگری هم وجود دارند که کنترل بیشتری روی دادهها و زیرساخت در اختیار شما میگذارند. Gitea یکی از همین ابزارهاست؛ یک سرویس متن باز و سبک برای مدیریت مخازن Git که میتوانید آن را روی سرور شخصی خود راهاندازی کنید. در این مطلب با کاربردها، مزایا و تفاوتهای آن با GitLab و GitHub آشنا میشوید.
Gitea چیست؟
Gitea یک پلتفرم متنباز برای مدیریت repositories مبتنی بر Git است که به عنوان یک جایگزین سبک برای سرویسهایی مانند GitHub طراحی شده. اگر بخواهیم ساده بگوییم، Gitea چیست؟ این ابزار به شما اجازه میدهد تا کدهای خود را بدون نیاز به وابستگی به شرکتهای بزرگ روی سرور شخصی یا ابری میزبانی کنید.
گیتا (که گاهی به این نام تلفظ میشود) در زبان برنامهنویسی Go نوشته شده و از سال ۲۰۱۶ توسعه یافته است. این پلتفرم Gitea ویژگیهایی مانند ایجاد repository، بررسی کد (code review)، ردیابی مسائل (issue tracking) و حتی مدیریت پروژهها را ارائه میدهد.
برای درک بهتر، تصور کنید GitHub را دارید اما بدون هزینههای ماهانه و با کنترل کامل بر دادهها. Gitea چیست در عمل؟ یک سرویس Git که میتوانید آن را روی لینوکس، ویندوز سرور یا حتی Kubernetes نصب کنید.
نصب آن نیز بسیار ساده است و از طریق آموزش نصب Gitea میتوانید به سادگی مراحل را طی کنید.
مزایای Gitea
مزایای Gitea باعث شده خیلی از افراد به جای سرویسهای معروفتر سراغ آن بروند. مهمترین نکته، سبک بودن آن است. این ابزار فشار کمی به سرور وارد میکند و حتی روی یک سرور معمولی هم راحت اجرا میشود. برای یک تیم کوچک یا برنامهنویسی که به تنهایی کار میکند، این موضوع یعنی صرفهجویی در هزینه و دردسر کمتر.
ویژگی مهم بعدی، امکان نصب روی سرور شخصی است. یعنی همه چیز دست خودتان است و اطلاعات پروژهها روی زیرساخت خودتان نگهداری میشود. نگرانی بابت تحریم یا تغییر قوانین شرکتهای خارجی هم کمتر خواهد بود. از نظر امنیت هم امکاناتی مثل ورود دو مرحلهای دارد و میتواند به ابزارهای دیگر متصل شود.
Gitea با ابزارهای رایج برنامهنویسی سازگار است. اگر قبلا از GitHub استفاده کرده باشید، بسیاری از فرایندهای آماده را میتوانید بدون تغییر جدی به کار بگیرید. اگر تا به حال با این پلتفرم کار نکردهاید، بهتر است ابتدا به محتوای گیت هاب چیست مراجعه کنید.
این پلتفرم رایگان است و محدودیتی برای تعداد کاربر یا مخزن در نسخه اصلی ندارد. در کنار همه این موارد، محیط کاربری آن ساده و قابل فهم طراحی شده است؛ حتی کسی که تخصص فنی عمیقی ندارد میتواند پروژه را ببیند، نظر بدهد یا یک گزارش خطا ثبت کند.
کاربردهای Gitea
Gitea به عنوان یک پلتفرم سبک و خودمیزبان گیت، کاربردهای متنوعی در توسعه نرمافزار دارد. این ابزار نه تنها برای نگهداری کد، بلکه برای مدیریت کامل فرآیندهای توسعه مناسب است و برای افراد، تیمهای کوچک و سازمانها بسیار کاربردی به نظر میرسد.
در ادامه با تعدادی از کاربردهای اصلی پلتفرم Gitea آشنا میشویم:
میزبانی و مدیریت کد منبع
Gitea به شما اجازه میدهد مخزنهای خصوصی یا عمومی بسازید. میتوانید تاریخچه تغییرات را ببینید، شاخههای مختلف را مدیریت کنید و درخواست ادغام کد بفرستید. این کاربرد اصلی برای توسعهدهندگان تنها یا تیمهایی است که میخواهند کد خود را بدون وابستگی به سرویسهای خارجی نگهداری کنند. سرور گیت شخصی شما میزبان این مخزنها خواهد بود و رابط کاربری ساده Gitea باعث میشود مرور کد و همکاری راحت باشد. امنیت اطلاعات نیز با میزبانی روی سرور خودتان کاملاً تضمین میشود.
بررسی کد و همکاری تیمی
یکی از بهترین کاربردهای Gitea، امکان بررسی کد با درخواستهای ادغام است. اعضای تیم میتوانند تغییرات را آنلاین مشاهده کنند، نظر بدهند، پیشنهاد اصلاح کنند و در نهایت کد را ادغام نمایند. این روش کیفیت کد را بالا میبرد و اشکالات را زودتر پیدا میکند. برای تیمهایی که اعضای آنها در مکانهای مختلف هستند بسیار مناسب است، زیرا همه کارها در یک مکان انجام میشود و نیازی به ابزار جداگانه نیست.
اجرای خودکار تست و استقرار با Gitea Actions
Gitea دارای سیستم داخلی اجرای خودکار فرآیندها است که با سیستم مشابه سرویسهای معروف سازگار است. میتوانید دستورالعملهایی بنویسید تا تستها به صورت خودکار اجرا شوند، برنامه ساخته شود و حتی روی سرور مستقر گردد. این کاربرد برای خودکار کردن مراحل توسعه بسیار مفید است و هزینه استفاده از سرویسهای خارجی را حذف میکند. تیمها میتوانند از هزاران دستور آماده استفاده کنند.
مدیریت پروژه و پیگیری وظایف
Gitea ابزارهایی مانند ثبت مسئله، برچسبگذاری، تعیین زمانبندی و صفحهبندی کانبان دارد. میتوانید اشکالات، ویژگیهای جدید و وظایف را پیگیری کنید، زمان صرفشده را ثبت نمایید و پیشرفت کار را مشاهده کنید. این کاربرد برای تیمهای سریع یا پروژههای شخصی بسیار خوب است و همه اطلاعات را بدون نیاز به نرمافزار جداگانه کنار کد نگه میدارد.
میزبانی بستههای نرمافزاری
Gitea از انواع مختلفی از بستهها مانند npm، Maven، PyPI، Docker و Helm پشتیبانی میکند. میتوانید یک انبار خصوصی برای وابستگیهای پروژه بسازید تا تیمها بدون نیاز به اینترنت خارجی به بستهها دسترسی داشته باشند. این کاربرد در شرکتهای بزرگ یا محیطهای با امنیت بالا بسیار ارزشمند است و هم سرعت دسترسی را افزایش میدهد و هم امنیت را بیشتر میکند.
مقایسه Gitea با GitLab و GitHub
Gitea یک پلتفرم سبک، رایگان و خودمیزبان است که برای مدیریت کد منبع طراحی شده.
در مقایسه با GitHub و GitLab، تفاوتهای اصلی در کنترل داده، مصرف منابع و هزینه دیده میشود.
GitHub متعلق به مایکروسافت است و سرویس ابری قدرتمندی ارائه میدهد. ویژگیهایی مانند Copilot، اکوسیستم بزرگ افزونهها و جامعه عظیم دارد، اما برای مخزنهای خصوصی بزرگ یا ویژگیهای پیشرفته باید هزینه پرداخت کنید و دادهها روی سرورهای خارجی است.
GitLab هم نسخه رایگان (Community Edition) دارد و نسخه سازمانی (Enterprise) آن امکانات کاملتری مانند CI/CD قویتر ارائه میدهد. اما GitLab منابع بیشتری (RAM و CPU) مصرف میکند و نصب و نگهداری آن پیچیدهتر از Gitea است.
Gitea در مقابل، بسیار سبک است، روی سرورهای کوچک اجرا میشود، کاملا رایگان و بدون محدودیت کاربر یا مخزن است. رابط کاربری آن شبیه GitHub است، اما کنترل کامل دادهها را به شما میدهد و برای سازمانهایی که حریم خصوصی و استقلال مهم است، انتخاب بهتری محسوب میشود. اگر تیم کوچک دارید یا نمیخواهید وابسته به سرویس خارجی باشید، Gitea گزینه مناسبتری است.
چرا از Gitea به عنوان جایگزین خوب برای کد منبع سازمان استفاده کنیم؟
وقتی یک سازمان میخواهد کدهایش را مدیریت کند، سه چیز اهمیت دارد: کنترل، هزینه و سادگی. Gitea در هر سه مورد حرف برای گفتن دارد.
اول از همه بحث کنترل است. با Gitea میتوانید آن را روی سرور خودتان نصب کنید. یعنی فایلها و اطلاعات پروژه داخل زیرساخت خودتان میماند و وابسته به شرکت خارجی نیستید. این موضوع برای سازمانهایی که درباره امنیت و دسترسی حساس هستند اهمیت زیادی دارد.
موضوع بعدی هزینه است. نسخه اصلی Gitea رایگان است و محدودیتی برای تعداد کاربر یا مخزن ندارد. در حالی که برخی قابلیتهای پیشرفته در سرویسهای دیگر نیاز به پرداخت اشتراک دارند. برای یک شرکت در حال رشد، این تفاوت میتواند قابل توجه باشد. ضمن اینکه Gitea روی سیستمهای مختلف اجرا میشود و منابع زیادی مصرف نمیکند.
سادگی هم یکی از نقاط قوت آن است. ظاهر و نحوه کار آن شبیه GitHub طراحی شده، بنابراین اعضای تیم خیلی سریع با آن ارتباط میگیرند و نیاز به آموزش طولانی ندارند. اتصال به ابزارهای دیگر هم بهراحتی انجام میشود. اگر سازمانی امکانات حرفهایتر بخواهد، نسخه سازمانی قابلیتهایی مثل ورود یکپارچه کاربران را اضافه میکند.
در مجموع، اگر به دنبال جایگزینی برای GitHub یا GitLab هستید که امن، مقرونبهصرفه و قابل مدیریت روی سرور شخصی باشد، Gitea میتواند انتخاب منطقی برای مدیریت کد منبع سازمانی باشد.
جمع بندی
Gitea یک ابزار ساده و رایگان برای مدیریت کدهای برنامهنویسی است که میتوانید آن را روی سرور خودتان نصب کنید. یعنی همه اطلاعات پروژه داخل مجموعه خودتان نگهداری میشود و وابسته به شرکت دیگری نیستید. دغدغه هزینههای اشتراک، محدودیت حساب یا مسائل تحریم هم کمتر خواهد بود.
راهاندازی آن سخت نیست و روی یک سرور معمولی هم بهخوبی اجرا میشود. ظاهر آن هم شبیه GitHub طراحی شده، بنابراین کار با آن پیچیده نیست. با Gitea میتوانید کدها را ذخیره و بررسی کنید، برای آنها گزارش خطا ثبت کنید، تست خودکار اجرا کنید و حتی بستههای نرمافزاری را به صورت خصوصی مدیریت کنید.
در نهایت باید گفت که Gitea برای تیمها و شرکتهایی که امنیت، استقلال و کنترل روی دادهها برایشان مهم است، یک انتخاب منطقی و قابل اعتماد به حساب میآید.
سوالات متداول
۱. Gitea چیست؟
Gitea یک ابزار رایگان و سبک برای مدیریت کد با گیت است که خودتان روی سرور شخصی نصب میکنید. کنترل کامل روی دادهها دارید و شبیه GitHub کار میکند، اما بدون هزینه و وابستگی خارجی.
۲. آیا Gitea واقعا رایگان است؟
بله، نسخه اصلی Gitea کاملا رایگان است. بدون محدودیت در تعداد کاربر، مخزن یا پروژه. فقط اگر نسخه سازمانی با امکانات پیشرفته بخواهید، هزینه دارد.
۳. تفاوت Gitea با GitHub چیست؟
Gitea خودمیزبان است، یعنی دادهها روی سرور خودتان میماند و رایگان است. GitHub ابری است، امکانات بیشتری دارد اما هزینهبر است و دادهها در اختیار مایکروسافت قرار میگیرد.
۴. آیا Gitea برای تیمهای کوچک مناسب است؟
بله، بسیار مناسب است. نصب آسان، مصرف کم منابع، رابط کاربری ساده و امکانات کامل مانند بررسی کد، پیگیری وظایف و اجرای خودکار فرآیندها دارد.
