مدیریت فایلهای سرور و جابهجایی اطلاعات حساس، باید در یک بستر امن انجام شود و بیتوجهی به این موضوع میتواند خسارات جبرانناپذیری به وبسایت وارد کند. آگاهی از تفاوت FTP و SFTP برای انتخاب روش انتقال، به مدیران کمک میکند تا امنیت دادههایشان را تضمین کنند. یک انتخاب اشتباه در این مرحله، ممکن است امنیت دادهها را به خطر بیندازد یا فرآیند کاری را با اختلال مواجه کند. در ادامه، تمام جنبههای فنی و کلیدی تفاوت FTP و SFTP را بررسی میکنیم تا بدانید کدام پروتکل برای نیازهای شما مناسبتر است.
FTP چیست؟
پیش از اینکه به سراغ بررسی تفاوت FTP و SFTP برویم، باید بدانیم FTP چیست. FTP مخفف File Transfer Protocol و به معنای پروتکل انتقال فایل است. به زبان ساده، این پروتکل یک پل ارتباطی استاندارد میان کامپیوتر شخصی شما و سرور اینترنتی بهشمار میرود. فرض کنید شما یک سرور مجازی یا هاست تهیه کردهاید و قصد دارید فایلهای وبسایتتان را روی آن بارگذاری کنید؛ در این سناریو، FTP همان ابزاری است که فایلها را از سیستم شما برداشته و در سرور قرار میدهد.
این پروتکل سالهاست که به عنوان استانداردی برای جابهجایی فایلها شناخته میشود و کلاینت و سرور را به هم متصل میکند. با این حال، FTP یک ویژگی یا شاید ایراد بزرگ دارد و آن هم این است که اطلاعات را به صورت متن ساده و بدون رمزگذاری ارسال میکند. یعنی اگر کسی در مسیر شبکه قرار بگیرد، میتواند محتوای ارسالی را ببیند.
SFTP چیست؟
حالا نوبت آن است که ببینیم SFTP چیست و چرا به عنوان جایگزین مدرنتر شناخته میشود. SFTP مخفف Secure File Transfer Protocol به معنای پروتکل انتقال فایل امن است. همانطور که از نامش میتوان حدس زد، این روش دقیقا همان کار انتقال فایل را انجام میدهد، اما با یک لایه امنیتی بسیار قدرتمند.
برخلاف روش قدیمی، SFTP برای برقراری ارتباط و انتقال دادهها، از پروتکل SSH استفاده میکند. استفاده از این بستر باعث میشود تمام اطلاعاتی که بین کامپیوتر شما و سرور رد و بدل میشوند، کاملا رمزنگاری شوند. در اینجا اصلیترین تفاوت FTP و SFTP خود را نشان میدهد؛ در SFTP حتی اگر هکر بتواند به شبکه نفوذ کند، با کدهای رمزگذاری شده روبرو میشود که برایش غیرقابل استفاده هستند.
مقایسه FTP و SFTP
برای شناخت تفاوت FTP و SFTP، باید به معماری و نحوه عملکرد این دو پروتکل در شبکه نگاه کنیم. پروتکل FTP از ساختاری دوگانه برای برقراری ارتباط استفاده میکند؛ به این معنی که یک کانال برای ارسال دستورات و کانال مجزای دیگری برای انتقال دادهها باز میکند. این تعدد کانالها گاهی در تنظیمات شبکه و فایروالها ایجاد اختلال کرده و پایداری اتصال را کاهش میدهد.
در مقابل، پروتکل SFTP معماری مدرنتری دارد و تمامی فرآیندها شامل احراز هویت، ارسال دستورات و انتقال فایل را تنها از طریق یک کانال واحد انجام میدهد. این ویژگی باعث میشود که مدیریت اتصال در SFTP سادهتر باشد و احتمال بروز خطاهای شبکه به حداقل برسد. بنابراین از نظر ساختاری، SFTP پایداری و سازگاری بالاتری با زیرساختهای امروزی دارد.
بررسی امنیت SFTP و FTP
بحث امنیت، مهمترین شاخص در انتخاب میان این دو روش است. پروتکل FTP تمام اطلاعات را به صورت متن آشکار منتقل میکند. این بزرگترین ضعف امنیتی FTP محسوب میشود؛ زیرا نام کاربری، رمز عبور و محتوای فایلها بدون هیچگونه لایه محافظتی در شبکه جابهجا میشوند و دربرابر حملات سایبری آسیبپذیر هستند.
اما مکانیزم امنیت SFTP کاملا متفاوت است. این پروتکل با بهرهگیری از الگوریتمهای رمزنگاری، تمام دادهها را پیش از ارسال کدگذاری میکند. به همین دلیل، حتی اگر اطلاعات در حین انتقال توسط شخص سومی رهگیری شود، به دلیل رمزگذاری شدن، غیرقابل خواندن خواهند بود. این سطح از حفاظت دادهها، استاندارد اصلی برای سرورهای تجاری و انتقال اطلاعات حساس محسوب میشود.
آشنایی با نرمافزارهای مناسب استفاده از SFTP و FTP
برای مدیریت فایلها و برقراری ارتباط با سرور، باید از نرمافزارهای کلاینت استفاده کنید. خوشبختانه اکثر ابزارهای پیشرفته امروزی چندمنظوره هستند؛ به این معنی که کاربران برای استفاده از هر پروتکل نیاز به نصب برنامهای جداگانه ندارند. پس از درک تفاوت FTP و SFTP، تنها کافی است هنگام تنظیم اتصال در این نرمافزارها، پروتکل و پورت مناسب را انتخاب کنید.
۱. FileZilla
شناختهشدهترین نرمافزار متنباز در زمینه انتقال فایل است که روی ویندوز، مک و لینوکس اجرا میشود. رابط کاربری این برنامه، مدیریت همزمان فایلهای سیستم شخصی و سرور را بسیار آسان میکند. FileZilla به طور کامل از هر دو پروتکل FTP و SFTP پشتیبانی کرده و به دلیل سرعت بالا و پایداری مناسب، انتخاب اول بسیاری از مدیران سرور است.
۲. WinSCP
اگر کاربر ویندوز هستید، WinSCP یکی از بهترین گزینهها برای شماست. این نرمافزار به طور تخصصی برای انتقال امن فایلها طراحی شده و هماهنگی بسیار خوبی با پروتکلهای مبتنی بر SSH دارد. محیط کاربری آن شبیه به File manager ویندوز است و همین امر باعث میشود کار با آن برای کاربران تازه کار نیز ساده و قابلفهم باشد.
۳. Cyberduck
نرمافزاری محبوب به ویژه برای کاربران مک و ویندوز است که رابط کاربری مدرن و جذابی دارد. علاوه بر پشتیبانی از اتصالات FTP و SFTP، این نرمافزار قابلیت اتصال به سرویسهای ذخیرهسازی ابری را نیز داراست. سایبرداک برای کسانی که به دنبال ابزاری با ظاهر گرافیکی زیبا و در عین حال کارآمد هستند، گزینه مناسبی محسوب میشود.
جمع بندی
انتخاب روش مناسب برای انتقال فایل، تصمیمی کلیدی در مدیریت امنیت سرور است. با بررسی دقیق تفاوت FTP و SFTP مشخص شد که اگرچه FTP به عنوان استانداردی باسابقه همچنان در دسترس قرار دارد، اما به دلیل ارسال بدون رمزنگاری دادهها، در برابر تهدیدات سایبری آسیبپذیر است.
در مقابل، پس از توضیح اینکه SFTP چیست، دانستیم که این پروتکل چگونه با بهرهگیری از بستر SSH تمام اطلاعات را کدگذاری میکند. این موضوع، برتری مطلق آن را در حفاظت از دادهها نشان میدهد. در هر صورت، برای حفظ حریم خصوصی و امنیت اطلاعات، جایگزینی روشهای سنتی با پروتکل امن SFTP، اقدامی ضروری برای مدیران وبسایتها محسوب میشود.
سوالات متداول
آیا SFTP و FTP برای انتقال دادههای بزرگ مناسب هستند؟
بله، هر دو پروتکل برای انتقال فایلهای حجیم کاملا مناسب هستند و محدودیتی در حجم ندارند. با این حال، SFTP به دلیل دارا بودن مکانیزمهای بررسی صحت فایل، در انتقال دادههای بزرگ مطمئنتر عمل کرده و از سالم رسیدن فایل به مقصد اطمینان حاصل میکند.
کدام پروتکل امنیت بیشتری دارد؟
بدون شک پروتکل SFTP امنیت بسیار بالاتری دارد؛ زیرا تمامی اطلاعات و رمزهای عبور را پیش از ارسال، رمزنگاری میکند. برخلاف FTP که دادهها را به صورت متن آشکار میفرستد، در SFTP امکان شنود اطلاعات و سرقت آنها در مسیر شبکه وجود ندارد.
آیا SFTP قابلیت استفاده همزمان از چندین ارتباط شبکه را دارد؟
بله، پروتکل SFTP از این قابلیت که امکان ارسال چندین درخواست همزمان را فراهم میسازد، پشتیبانی میکند. تفاوت اینجاست که SFTP تمام این ارتباطات همزمان را تنها از طریق یک کانال واحد و امن مدیریت میکند که باعث پایداری بیشتر شبکه میشود.
